39. Visionair Jan Rotmans

Je hoeft geen astroloog te zijn om visionair te zijn. Daarvan getuigt het nieuwe boek van hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans, getiteld ‘Omarm de chaos’ (Uitgeverij De Geus, november 2021. Zie ook www.janrotmans.nl. )

Mensen verlangen in deze tijd naar nieuwe perspectieven en inspirerende vergezichten. Daarom is dit boek een must voor wie nieuwsgierig is naar hoe de vele probleemgebieden van dit moment tot een oplossing kunnen komen. Jan Rotmans schreef het boek samen met journalist Mischa Verheijden, om de toegankelijkheid te vergroten. Het is a.h.w. Rotmans kroon op zijn werk, na meer dan 20 boeken en 200 publicaties.

Eerder schreef ik over astrologe Heather Ensworth. Volgens haar maken we een uiterst bijzondere periode op aarde mee, namelijk de overgangsperiode van het Vissentijdperk naar het Watermantijdperk (Zie Astrologisch perspectief I en II, blog 31 en 32.) Meermalen besprak Ensworth de rol van de planeet Pluto daarbij, die ons prikkelt en aanmoedigt wezenlijk te veranderen, te transformeren, om klaar te zijn voor het Watermantijdperk.

Wat is de boodschap van Jan Rotmans? Hij benadrukt eveneens dat we in een periode leven van noodzakelijke transformatie en noodzakelijke transities. Hij formuleert het zo: we leven niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk.  Hij analyseert tegen welke grenzen we aanlopen en hij doorgrondt de systeemcrises. . ‘We bevinden ons in een ingrijpende periode van overgang, een periode van chaos, waarin de eerste sporen van verandering echter al zichtbaar worden.’

Wie is Jan Rotmans? Iemand die doorziet waarom de crises zijn ontstaan, welke veranderingen ten goede er mogelijk zijn, en wat en wie daarvoor nodig zijn. Bovendien, is het belangrijk dat de mensen die het gaan doen ook zelf een wezenlijke verandering doormaken. Zijn stellige overtuiging is dat het aankomt op authentieke kracht van binnenuit bij iedereen die hier een rol in speelt en zal spelen.

In 1990 promoveerde Rotmans, als wiskundige, op het computermodel IMAGE dat aan de wieg stond van de voorspellingsscenario’s voor klimaatverandering. Al snel werd hij hoogleraar, eerst in Maastricht, later in Rotterdam. Zijn persoonlijke betrokkenheid bij de klimaatproblematiek werd steeds groter. In 2007 initieerde hij de Stichting Urgenda, een beweging voor innovatie en duurzaamheid. Zoals bekend, klaagde Urgenda de Nederlandse Staat aan vanwege falend beleid tegen de dreigende klimaatverandering.

Urgenda is een van de vele organisaties op het gebied van duurzame ontwikkeling die door zijn toedoen zijn ontstaan, in Nederland en internationaal. Leiders uit de politiek en uit het bedrijfsleven kloppen veelvuldig bij hem aan voor advies. Zijn bekendheid is door ‘Omarm de chaos’ de laatste tijd nog verder toegenomen.

Het is stimulerend en inspirerend te lezen over de ervaringen en inzichten van iemand die oplossingen ziet voor al die crises waarin de maatschappij verzeild is geraakt. Ze zijn heftig en ogenschijnlijk onoplosbaar. Rotmans zegt: die crises zijn nodig want we kunnen niet doorgaan op de oude voet. Ze luiden veranderingen in en zullen leiden tot transities die een volledig nieuwe maatschappij tot gevolg hebben.

Hij omschrijft een transitie als een evolutionaire revolutie, een stapsgewijze verandering, met uiteindelijk een radicale uitkomst. De tien transities die Rotmans onderscheidt zijn: de energietransitie, grondstoffentransitie, circulaire transitie, landbouw- en voedseltransitie, ruimtelijke transitie, financiële transitie, onderwijstransitie, zorgtransitie, sociale transitie en democratische transitie.

Jan Rotmans’ transitiemodel houdt in dat een bedrijf of sector – om compleet te veranderen – eerst een ‘voorontwikkelingsfase‘ doormaakt, dan in een kantelfase komt, vervolgens dient zich een versnelling aan en tenslotte treedt stabilisatie in.

Wat betreft ‘energie’ zitten we niet ver meer af van de kantelfase, schrijft hij, maar de circulaire transitie is bijvoorbeeld pas net begonnen. De circulaire transitie houdt in dat de economie moet gaan functioneren met behoud van alle gebruikte grondstoffen. Alle afgedankte producten worden dan gedemonteerd en weer teruggebracht tot de grondstoffen waaruit het product was samengesteld.

Een lang hoofdstuk gaat over de ruimtelijke transitie: hoe zal Nederland – vanwege de verwachte zeespiegelstijging – er over 100 jaar uitzien? Wat moet in werking gezet worden om Nederland leefbaar te houden? Rotmans geeft alvast een rijk geïllustreerde voorzet, over ideeën die hij samen met een ontwerp- en architectenbureau heeft ontwikkeld. Warm aanbevolen!

Het laatste hoofdstuk gaat over die andere noodzakelijke transitie: die van de mens zelf. Jan Rotmans: “De grootste uitdaging van alle transities waar we voor staan schuilt daarom in de mentale schaalsprong. Meer nog dan in technologie, politie of instituties zit het in ons brein en hart. Het begint en eindigt bij jezelf.” (p. 285.)

38. (Eng.) Ode to the Unconscious

This time I would like to draw attention to a source of healing power that is so close that you almost forget it exists: the unconscious. By the unconscious I mean everything that you are not aware of, but which, in principle, could be. When you concentrate on a certain feeling or memory and let it surface, something from the unconscious can enter your consciousness. We have all experienced this at some point in our lives.

However, you can also consciously surrender to your unconscious and watch, feel, observe what happens … . I tried this during the time between Christmas (2021) and ‘Epiphany’ on 6 January (2022), a period that lends itself particularly well to this. I immersed myself in that large reservoir of memories, unexpected inspirations, impulses, and potentials for the future. It feels like a door is opening, like you are visiting another dimension that also belongs to you.

Everyone has their own unconscious domain – which is a part of the collective unconscious. When and how can one access it? I found an answer in the science that has been studying the functioning of our brains for the last few decades. There I stumbled upon the ‘discovery of the Default Mode Network’.

In the early days of Magnetic Resonance Imaging (MRI) studies, scientists mapped out which parts of the brain were involved in certain tasks. They discovered that, even when the person under study had no tasks to perform, their brains were still operating according to a certain pattern of connections. This observation came as a surprise to the researchers. Why didn’t the brain just shut down, as expected?

Picture Wim

Over time, the Default Mode Network or Stand-by Network as such has become a subject of research. A certain brain structure lights up when there is unconcentrated attention or no attention at all. That structure turns ‘on’ when you switch to another way of being aware: less rational, more empathetic. This can involve anything: daydreaming, meditating, being in nature, experiencing brainwaves, or daydreaming while carrying out routine tasks.

These are experiences that come from within. As soon as there is an outside stimulus, this Stand-by Network comes to a halt, according to the information I have read on the subject.

While in stand-by mode, it may happen that you suddenly think of a solution to a certain problem that you have apparently been working on unconsciously. Perhaps you recognize this as something that happens to you when you are waking up, a moment at which your brain wakes up again and you consciously start the day.

The brain is therefore not only a tool for thinking and feeling, but also an intermediary for other ways of living and experiencing. It is important to familiarize yourself with it and learn to develop a quality that allows you to distinguish between what you have been taught and what you really think and feel. It is important to become more aware of your ‘self’, instead of just letting yourself drift along according to what you encounter during the course of your day.

I encourage you to consciously spend time musing, listening to music, meditating, just walking or cycling, not just for relaxation, but to bring more light and harmony into yourself. It also helps to develop resilience to negative emotions about what is happening in the world.

The Earth is in transition and so is humanity. So let us look ahead and focus on what will come next: a period without Corona, fewer crises and more partnerships. Each person can do their bit, inspired from the inner realm.

Find your own way of light through the unconscious, a way that will take you on new and unknown paths!

Hypothesis

The Standby network is characterized by an extremely low frequency: 0.1 Hertz. Could this mean that – potentially – our consciousness can make the jump to universal consciousness through this network? In any case, people with near-death experiences have experienced some of this universal consciousness while their brains were no longer showing any activity (they were clinically dead). The Dutch cardiologist Pim van Lommel has investigated this type of experiences.

38. Ode aan het onbewuste

Dit keer wil ik aandacht vragen voor een bron van helende kracht, die zó dichtbij is dat je haast vergeet dat hij bestaat: het onbewuste. Met het onbewuste bedoel ik al datgene waar je je niet bewust van bent, maar in principe wel zou kunnen zijn. Wanneer je je op een bepaald gevoel of een bepaalde herinnering concentreert en die naar boven laat komen, kan iets uit het onbewuste doordringen tot je bewustzijn. Deze ervaring kennen we allemaal.

Wat je echter ook kunt doen: je bewust overgeven aan je onbewuste zijn en kijken, voelen, waarnemen wat er gebeurt … Dat deed en beproefde ik in de periode tussen Kerst (2021) en ‘Driekoningen’ op 6 januari (2022), een periode die zich daartoe extra leent. Ik dook onder in dat grote reservoir aan herinneringen, onverwachte ingevingen en potenties voor de toekomst. Het voelt alsof er een deur open gaat, alsof je even een bezoek brengt aan een andere dimensie die óók bij jou hoort.

Eenieder heeft zijn eigen onbewuste domein – dat een onderdeel is van het collectief onbewuste. Wanneer en hoe kun je daar toegang toe krijgen? Een antwoord vond ik bij de wetenschap die zich de laatste decennia verdiepte in het functioneren van onze hersenen. Daar stuitte ik op de ‘ontdekking van het standby-netwerk’ (in het Engels: ‘Default Mode Network’).

Toen in de begintijd van de Magnetic Resonance Imaging (MRI)-onderzoeken wetenschappers in kaart brachten welke delen van de hersenen betrokken zijn bij bepaalde taken, ontdekten ze dat ook wanneer proefpersonen geen taken hadden uit te voeren, hun brein volgens een bepaald patroon van verbindingen actief was. Deze waarneming was een verrassing voor de onderzoekers. Waarom vielen de hersenen niet gewoon stil, zoals verwacht?

Foto Wim

Na verloop van tijd is dit standby-netwerk als zodanig onderwerp van onderzoek geworden. (Prof. Dolph Kohnstamm spreekt over het ‘mijmernetwerk’.) Een bepaalde hersenstructuur licht op wanneer er sprake is van ongeconcentreerde aandacht of van helemaal geen aandacht. Die structuur gaat ‘aan’ als je overschakelt naar een andere manier van bewust zijn: minder rationeel, meer invoelend. Dit kan van alles inhouden: mijmeren, mediteren, in de natuur zijn, spontane invallen ondergaan, of dagdromen terwijl je met routineuze taken bezig bent.

Het gaat om belevingen die van binnenuit komen. Zodra er een prikkel van buiten komt, valt het standby-netwerk stil. (Zie ook Dick Swaab in zijn boek ‘Ons creatieve brein’, p. 391.)

Het kan gebeuren dat je – in de standby stand — plotseling een oplossing weet voor een bepaald probleem, waarmee je dus kennelijk onbewust bezig bent geweest. Misschien herken je dat als iets dat je wel eens overkomt wanneer je bezig bent te ontwaken, een moment waarop ook je hersenen weer wakker worden en jij de dag bewust begint.

Het brein is dus niet alleen het gereedschap voor denken en voelen, maar ook het doorgeefluik voor andere manieren van leven en beleven. Het is belangrijk daarin thuis te raken en een eigenschap te ontwikkelen waarmee je onderscheid kunt maken tussen wat jou is aangeleerd en wat jij écht vindt en voelt. Het is belangrijk je meer bewust te worden van jouw ‘zelf’, en niet stuurloos mee te dobberen op wat je tegenkomt aan indrukken op een dag. In deze tijd word je daar niet altijd vrolijk van.

Ik moedig je aan om bewust tijd te besteden aan mijmeren, muziek luisteren, mediteren, zomaar een rondje wandelen of fietsen, niet alleen voor de ontspanning, maar om meer licht en harmonie in jezelf te brengen. Het helpt ook om veerkracht te ontwikkelen tegen negatieve emoties over wat er allemaal gebeurt in de wereld.

De aarde is in een overgangsfase en de mensheid is dat ook. Laten we dus verder kijken en ons richten op wat hierna zal komen: een periode zonder corona, minder crises en meer samenwerkingsverbanden. Ieder persoonlijk kan zijn/haar steentje bijdragen, geïnspireerd vanuit het innerlijke domein.

Baan door het onbewuste je eigen weg van licht, een weg die je op nieuwe, onbekende paden zal brengen!

Zie ook blog 14: Invloed op je onbewuste zijn.

Hypothese

Het Standby-netwerk wordt gekenmerkt door een uiterst lage frequentie: 0,1 Hertz. Zou dit kunnen betekenen dat – potentieel – ons bewustzijn via dit netwerk de sprong kan maken naar het universele bewustzijn? Immers, mensen met bijna-dood-ervaringen ondervonden iets van dit universele bewustzijn, terwijl hun hersenen in het geheel geen activiteit meer vertoonden (ze waren klinisch dood). Zie ook blog 9, over De bijna-dood-ervaring.

36. (Eng.) Breath Consciousness I

Breathing is the first thing we do when we are born and the last thing that stops when we die. Breathing is essential to living, yet we hardly ever talk about it. It happens so naturally that we don’t actually perceive that we are doing it.

A human being can live without food for a long time, without water for a much shorter time, but can hardly survive more than a few minutes without oxygen. We keep ourselves busy with our meals and drinks every day, because we have to take care of that ourselves. However, we do not pay attention to whether or not we breathe enough, because inhaling and exhaling air is so automatic that we do not give it a second thought. Unless … we exercise intensively, have a lung disease or suffer the effects of living in a place where the air is polluted … but those are other subjects.

In any case, breathing is something extraordinary. This is how I experienced it when I began practising yoga on my own in my teens. Encouraged by the founder of yoga in the Netherlands, Dr. Rama Polderman, whose first book on the subject I read with great interest, I began to practice ásanas (= yoga poses).
He also gave instructions for various breathing exercises called pranayama [‘ayama’=extending and ‘prana’=vital energy]. Prana is what (yogic) breathing is all about, prana you breathe in and out. It is life energy: that universal or cosmic energy, which we also know by the Chinese term Chi.

Fragment of a stained-glass church window, designed by Marc Mulders in 2016, for the Sint-Janskerk in Gouda, the Netherlands. Photo Wim Ridder

In my early yoga years – I was about 16 or 17 years old – I learned to experience conscious breathing as beneficial. For the first time I was spiritually touched . This was possible partly because I had the time and space to do so. In all honesty, I will tell you that in later years, that skill of conscious breathing slipped away from me again.

But the sweet memory remained. Over the course of my life, I delved into multiple breathing systems. Fascinating books about the breath came out, books that all had something to offer. Sometimes I practiced according to the instructions in such a book. Yet I am still in search of those truly enlightening breath experiences.

I recently decided to tackle this, developing an approach in which I distinguish four phases of breath awareness. Firstly, becoming aware of when your breath is inadequate; secondly, consciously doing certain exercises in response to this awareness; thirdly, noticing the benefits of performing these exercises; fourthly, coming closer to your essence. As you become more aware of your breath, you return to the first phase.

I have illustrated this in a diagram: a circle with a horizontal and vertical axis. If you look closely, you’ll see that there is an interaction between your physical and psychological aspects. In the first and third phase you are focused on experiencing your body, in the second and fourth phase it is mainly your mind that plays a role.

1.         When does your breathing fail? Too many distractions, one after the other, or at the same time, make a person hold their breath. This leads to irregular breathing, tension in the muscles of your respiratory system, as well as tension in your diaphragm and abdomen.

2.         When you consciously focus – by whatever method – on regular, relaxed breathing, your mind calms down, you are less bothered by ‘mind-chatter’, and distractions have less of a hold on you.

3.         This has an effect on your whole body, which will respond to the exercises as a whole. A part of the nervous system takes over and will amplify the effects: you may be touched by an unexpected sense of well-being.

4.         At such moments you can better feel and experience who you really are. You may reach what is permanent in you, your essence. This experience encourages you to continue with the exercises in order to perceive your essence again and again.

There is much more to be said about the breath, but I’ll save that for another time.

For now, I would like to draw your attention to a recently (2020) published book titled ‘Breath’, by James Nestor. It is exciting to read, goes into exhaustive detail about numerous aspects of breathing, and provides a whole series of breathing exercises in the appendix.

37. (Eng.) The Climate and Us

This time I want to tie in with the theme of ‘climate change’, which is now in the spotlight due to the International Conference on Climate Change in Glasgow, from October 31 to November 14, 2021. However, not before have I struggled so much with bringing together a blog theme and ‘light’ in all its meanings. Yes, you might object, but has the climate has anything to do with a spiritual theme? That’s just how you look at it.

The consequences of the increasing warming of the global atmosphere are so gigantic that every human being living in luxury should take notice. Among other things, to take care of the less fortunate, who in many parts of the world are already affected by the negative consequences of climate change. I won’t elaborate on those facts and stories now, because they are amply covered in newspapers and on television.

When I was working as an environmental correspondent in the 1990s, I was already getting a pretty urgent picture of the climate issue and the calamity that global warming could bring. Now, 25 years later, we are in the midst of the effects of that warming, which has already begun.

When I quit my International Environment Reporter correspondence job in 1999, this firm conviction had taken root in me: if people do not internalize the problems of the environment on earth, it is questionable whether we can halt global warming and other environmental threats in time.

Now that we are more than 20 years down the road, thankfully many people have become aware of environmental issues. Climate change is felt as a pressing threat and all over the world – especially in companies and individuals – the challenge is enthusiastically taken up.
It is important that hopefully, during the conference in Glasgow, a global cooperation between 195 countries will give a boost to real solutions.

Photo Wim RIdder

In my opinion, now is the time to add an extra dimension to that internalization.

For whom are we actually working to stop climate change? For ourselves, our children, our grandchildren, or also for several generations that come after us? How about if we ourselves were part of those ‘generations to come’?

To put it frankly, if we would realize that we have come to this earth for many consecutive lifetimes, and therefore will be confronted with the consequences of current climate change in a future life, wouldn’t the incentives to actually do something about it be much greater?

It may be hard for some to digest when I say that as souls we come back to earth on repeat. So far, for many it has been a bridge too far to think like that.

If you are able to allow that thought to enter your mind, then consider the miraculous developments that are taking place today, for better or for worse. And what that means for you personally and especially for you as a soul. What new insights have these developments given you? What can you take with you to your next life?

When you tap into another ‘layer of being’ in yourself in this way, an attitude of great concern can turn into an attitude of deep compassion. From that compassion you can sympathize with what is happening in Glasgow. For example, by setting an intention every day and spending 10 minutes on it:

My/our intention is that people worldwide be aware of the urgent need to drastically reduce greenhouse gas emissions, and be willing to act accordingly, for their own well-being and safety, and that of others, in the present and future..

37. Het klimaat en wij

Deze keer wil ik aanhaken bij het thema ‘klimaatverandering’, dat door de internationale conferentie over klimaatverandering in Glasgow, van 31 oktober tot 14 november 2021, nu volop in de belangstelling staat. Echter, niet eerder heb ik zo geworsteld met het bij elkaar brengen van een blogthema en ‘licht’ in al zijn betekenissen. Ja, zul je zeggen, maar het klimaat heeft ook niets te maken met een spiritueel thema. Toch is dat maar hoe je het bekijkt.

De consequentie van de toenemende opwarming van de dampkring zijn zó gigantisch dat elke mens die in luxe leeft zich dat zou moeten aantrekken. Onder andere, om zich te ontfermen over de minder bedeelden, die in veel delen van de wereld nu al getroffen worden door de negatieve gevolgen van klimaatverandering. Over die feiten en verhalen weid ik nu niet uit, omdat ze ruimschoots aan bod komen in kranten en op televisie.

Toen ik in de jaren ’90 van de vorige eeuw als milieucorrespondent aan het werk was, kreeg ik al een behoorlijk urgent beeld van de klimaatproblematiek en het onheil dat opwarming van de aarde teweeg zou kunnen brengen. Nu, 25 jaar later, zitten we  volop in de gevolgen van die opwarming, die reeds is ingezet.

Toen ik in 1999 stopte met mijn correspondentschap voor de International Environment Reporter, had zich bij mij deze stellige overtuiging postgevat: zonder verinnerlijking van deze problematiek, is het de vraag of we de opwarming van de atmosfeer en andere bedreigingen van het milieu op tijd tot stilstand kunnen brengen.

Nu we ruim 20 jaar verder zijn, is gelukkig bij velen die verinnerlijking en bewustwording zichtbaar geworden. Klimaatverandering wordt gevoeld als een nijpende dreiging en allerwegen – vooral bij bedrijven en individuen – wordt de uitdaging enthousiast opgepakt. Zaak is dat wereldwijde samenwerking van 195 landen hier tijdens de conferentie in Glasgow een boost aan geeft.

Foto Wim

Mijns inziens is het nu tijd om een extra dimensie te geven aan die verinnerlijking.

Voor wie werken we eigenlijk aan het tegenhouden van klimaatverandering? Voor onszelf, onze kinderen, onze kleinkinderen, of ook voor meerdere generaties na ons? Als we nou zelf eens zouden behoren tot die ‘generaties na ons’?

Het moet maar eens gezegd zijn: als we ons zouden realiseren dat we vele achtereenvolgende levens op aarde komen, en we dus in een toekomstig leven geconfronteerd zullen worden met de gevolgen van de huidige klimaatverandering, zouden dan de prikkels om er daadwerkelijk iets aan te doen niet veel groter zijn?

Het kan voor sommigen moeilijk te verteren wanneer ik zeg dat we als ziel bij herhaling terugkomen op aarde. Want tot nog toe is het voor velen een brug te ver zo te denken.
Als je die gedachte wél kunt toelaten, sta dan eens stil bij de wonderbaarlijke ontwikkelingen die tegenwoordig plaats hebben, ten goede en ten kwade. En wat dat betekent voor jou persoonlijk en vooral voor jou als ziel. Wat hebben die ontwikkelingen jou aan nieuwe inzichten opgeleverd? Wat kun je meenemen naar een volgend leven?

Wanneer je op deze manier een andere ‘laag van zijn’ aanboort bij jezelf, kan een houding van grote bezorgdheid uitmonden in een houding van diepe compassie. Vanuit die compassie kun je meeleven met wat er in Glasgow gebeurt. Bijvoorbeeld door dagelijks een intentie uit te spreken en daar 10 minuten bij stil te staan:

Mijn/onze intentie is dat mensen wereldwijd zich bewust zijn van de noodzaak de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen en dat zij bereid zijn daarnaar te handelen, voor hun eigen heil en dat van anderen.

.

36. Adembewustzijn I

Ademen is het eerste wat je doet als je geboren wordt en het laatste dat stopt als je sterft. Ademen is dus wezenlijk om te kunnen leven. En toch hebben we het er nauwelijks over. Ademen gaat zo vanzelf dat we eigenlijk niet waarnemen dat we het doen.

Een mens kan langdurig zonder voedsel, veel korter zonder water, maar nauwelijks zonder zuurstof. Zo zijn we dagelijks bezig met ons eten en drinken, want daar moeten we zélf voor zorgen. We letten echter niet op of we wel voldoende ademen, want het inhaleren en ‘exhaleren‘ van lucht gaat zó vanzelf dat we er niet bij stilstaan. Tenzij … we intensief sporten, een longziekte hebben of last hebben van vervuilde lucht, maar dat zijn andere onderwerpen.

Niettemin is ademen iets buitengewoons. Zo heb ik dat ervaren toen ik in mijn tienerjaren op mijn eentje aan yoga deed. Aangemoedigd door de grondlegger van yoga in Nederland, dokter Rama Polderman, las ik met rode oortjes zijn eerste boek daarover en begon ik ásana’s te oefenen.
Verder gaf hij aanwijzingen voor diverse ademoefeningen, pranayama geheten [‘ayama’=verlengen van ‘prana’=vitale energie]. Prana is waar het om draait bij de (yoga)-ademhaling, prana adem je in en uit. Het is levensenergie: die universele of kosmische energie, waarvoor we ook het Chinese begrip Chi kennen.

Fragment van een gebrandschilderd kerkraam, ontworpen door Marc Mulders in 2016, voor de Grote of Sint-Janskerk in Gouda. Foto Wim Ridder

In mijn jonge yoga-jaren – ik was zo’n 16, 17 jaar oud – heb ik bewust ademen als weldadig leren beleven. Voor het eerst werd ik spiritueel aangeraakt. Dit was mede mogelijk omdat ik daar de tijd en de ruimte voor had. Eerlijkheidshalve vertel ik dat die vaardigheid van het bewuste ademen mij in latere jaren weer is ontglipt.

Maar de zoete herinnering bleef. In de loop van mijn leven heb ik mij verdiept in meerdere ademsystemen. Er verschenen boeiende boeken over de adem, boeken die allemaal wel iéts te bieden hadden. Soms oefende ik ook volgens de aanwijzingen in zo’n boek. Toch ben ik naar die echte (ver)lichtende ademervaringen nog steeds op zoek.

Onlangs besloot ik dit aan te pakken. In die aanpak – die ik graag met jullie deel – onderscheid ik vier fasen van adembewustwording. Ten eerste: gewaar worden wanneer je adem tekortschiet; ten tweede: daar bewust bepaalde oefeningen tegenover stellen; ten derde: bemerken dat je dat soms als een weldaad ervaart; ten vierde: dichterbij je essentie komen. Omdat je je meer bewust wordt van je adem, keer je weer terug naar de eerste fase.

Op deze manier heb ik dit in schema gezet: een cirkel met een horizontale en verticale as. Als je dit goed bekijkt, zie je dat er een wisselwerking plaats heeft tussen fysieke en psychische aspecten van jezelf. In de eerste en derde fase ben je gefocust op het ervaren van je lichaam, in de tweede en vierde fase speelt vooral je psyché een rol.

  1. Wanneer schiet je adem tekort? Teveel afleidingen na elkaar of tegelijkertijd doet een mens de adem inhouden. Dit leidt tot onregelmatig ademen, gespannen spieren in het ademsysteem; met spanning ook in middenrif en buik.
  2. Wanneer je bewust werkt – volgens welke methode dan ook – aan een regelmatige, ontspannen ademhaling, kalmeert je geest, word je minder gehinderd door ‘mind-chat’ en hebben afleidingen minder vat op je.
  3. Dit heeft effect op je hele lichaam, dat in zijn geheel zal reageren op de oefeningen. Een deel van het zenuwstelsel neemt het over en zal de effecten nog versterken: een niet vermoede weldadigheid kan je overspoelen.
  4. Op zulke momenten kun je beter voelen en ervaren wie jij in wezen echt bent. Je komt uit bij datgene in jou dat blijvend is, je essentie. Deze ervaring moedigt je aan door te gaan met de oefeningen, om je essentie weerkerend te kunnen ervaren.

Over de adem valt nog veel meer te vertellen. Dat bewaar ik voor een volgende keer.
Nu alvast wil ik je wijzen op een recent (2020) uitgekomen boek met de titel ‘Het nieuwe ademen’, door James Nestor. Het is spannend geschreven, gaat uitputtend in op talloze aspecten van de ademhaling en geeft een hele serie ademoefeningen als bijlage.

35. (Eng.) The Future is Now

This time it’s about our way of dealing with the future. Let’s stop thinking that a new future is something that will arrive later one, when all things related to Corona have passed. No! I say the future begins now, with all its possibilities!

‘Back to normal’ is no longer an option. Things will definitely be different and new norms will evolve. A big change is at hand, with an uncertain outcome, in an uncertain period of time.

I note this from an astrological point of view. At the moment, planetary positions are still occurring that enhance chaos, polarization and an unyielding atmosphere, while there are also planetary constellations that make people vulnerable, (over)sensitive and dreamy. You may have noticed that life today feels quite different from how it used to feel. This is not only because of the corona crisis, but also because it is ‘in the air’. (See also blogs 31 and 32 in English.)

As I have mentioned in some of my earlier posts, astrologer Heather Ensworth emphasizes that we are living a time of transition and transformation (https://www.youtube.com/watch?v=gqtelqAl_Zs&feature=youtu.be). Several other spiritual teachers are also of the same opinion.
They argue that we are currently exposed to a profound transformation, that leads to a rising in consciousnesses. So, let’s start getting rid of the old. We can only experience and embrace the new when we are able to say goodbye to many things we once took for granted.

Some of these things in the realm of consciousness coincide with the transition into the Aquarian Age. One thing you hear and read very often these days is that it is time to live more from the heart, from love and from trust. While this can be quite a challenge, it is worth taking on. It implies that it is not enough just to apply your intellect — you must also make use of your subtle feelings and intuition in everything you do.

This can also be explained from the perspective from the brain. We have grown used to using our left-brain hemisphere more than our right one. The left half of the brain is the seat of rationality, thinking, speaking and language, while the right half involves intuition, musicality, sensing all kinds of things, etc. The aim is to give the right hemisphere its rightful place and to seek a balance in the functioning of both hemispheres.

Photo by Wim

It is also said that in the inner lives of men and women – and in society –, we need to move from an emphasis on masculine qualities to an emphasis on feminine qualities. Less hardness, more softness. Less aggression, more empathy. Less analysis, more synthesis. Less calculation, more flexibility. Less arrogance, more compassion.

If we do this, we may anticipate much less fear and much more joy among the inhabitants of our planet. However, at the moment there still is so much anxiety, anger and polarization, that it is often difficult to take the step forward to grasp those shifts. Therefore, we would be wiser to first take a step back, in order to observe what is happening in the world, and what is going on in our subconscious.

Inevitably, old issues will rise from our subconscious to the surface. These need to be resolved in order to create space in our soul. Unexpected problems pop up, from unexpected angles. Although it makes us insecure, as said earlier, it is in the air. What does not help is to blame others for matters that may arise from our own unprocessed depths.

We should instead investigate where our unrest comes from. Such causes need to be cleared, to make room for the new things coming to us. Stay aware of your discomforts and uncertainties, get to know them and surrender to a process of clarification.

If you wish to explore the mental and emotional details of this process, you might choose to read the book “From Trauma to Freedom : One Woman’s Journey and a Holistic Guide for Healing,” by Kristina Lea and Heather Ensworth, published March 2020, and presented April 29, 2021. (https://transformingtraumatofreedom.com/)

Every pain point you pierce allows your energy to flow better. Now is the time to take the path of purification, and simultaneously, expand your consciousness. You will enjoy new facets and possibilities in your life and contribute to the general shift ‘from head to heart’!

35. De toekomst is nu

Het gaat dit keer over onze manier van omgaan met de toekomst. Laten we niet meer denken dat we straks pas, als alles van corona voorbij is, een nieuwe toekomst ingaan. Nee, ik stel voor dat de toekomst nu begint, met alle mogelijkheden van dien!

De tijd dat alles weer ‘normaal’ zal zijn, komt niet meer terug. Na het ‘corona-normaal’ komen er andere, hopelijk betere, manieren van leven op onze aarde, die we nu nog niet kennen en die nog lang niet de norm zijn.
Dit merk ik op vanuit een astrologisch gezichtspunt. Momenteel doen zich – nog steeds – planeetstanden voor die chaos, polarisatie en een onverzettelijke sfeer in de hand werken, en daarnaast planeetstanden die mensen kwetsbaar, (over)gevoelig en dromerig doen zijn. Misschien is het je opgevallen dat het leven zó anders aanvoelt dan we gewend waren. Dat komt niet alleen door de corona-crisis, maar ook omdat het ‘in de lucht zit’. (Zie ook de blogs 31 en 32.)

Zoals eerder geschreven, benadrukt astroloog Heather Ensworth dat we in een tijd van overgang – transitie en transformatie – leven (https://www.youtube.com/watch?v=gqtelqAl_Zs&feature=youtu.be). Meerdere spirituele leraren doen dat met haar.
Zij betogen dat we ons in een diepgaande transformatie bevinden die een tijdperk inluidt van toenemend bewustzijn. Daarvoor is het om te beginnen belangrijk al het oude los te laten. We kunnen het nieuwe alleen beleven en omarmen, áls we in staat zijn afscheid te nemen van veel dingen die we doodgewoon of wel prima vonden.

Een aantal van die zaken op bewustzijnsgebied vallen samen met de overgang naar het Aquariustijdperk. Eén ding dat je nu héél vaak hoort en leest is dat het tijd is om meer vanuit het hart te gaan leven, meer vanuit liefde en vertrouwen. Dat is beslist een uitdaging, maar de moeite waard om aan te gaan. Er wordt bedoeld dat je niet meer alleen je verstand laat gelden, maar ook je subtiele gevoel en je intuïtie inzet bij alles wat je doet.

Het wordt ook anders benoemd. Bijvoorbeeld dat we tot nu toe actiever zijn met onze linker hersenhelft dan met onze rechter hersenhelft. Links is de zetel van rationaliteit, het denken, spreken en taal. Bij rechts gaat het om intuïtie, muzikaliteit, het aanvoelen van allerlei zaken, etc. Het streven is de rechter hersenhelft de plek te geven die haar toekomt en te zoeken naar een balans in het functioneren van beide hersenhelften.

Foto Wim

Je kunt ook zeggen dat er, als het goed is, in het innerlijk van mannen en vrouwen én in de maatschappij, een verschuiving plaats gaat vinden van een nadruk op mannelijke eigenschappen naar een nadruk op vrouwelijke eigenschappen. Minder hardheid, meer zachtheid. Minder agressie, meer oog voor de zwakkeren. Minder analyse, meer synthese. Minder berekening, meer flexibiliteit. Minder arrogantie, meer compassie.

Dit alles kan leiden tot veel minder angst en veel meer vreugde bij bewoners van de aarde. Maar er is nu nog zó veel ongerustheid, woede en polarisatie, dat het soms lastig is de stap te zetten naar genoemde verschuivingen. Daarom zou je eerst een stap terug kunnen zetten: alleen maar kijken naar wat zich in de wereld afspeelt en ook naar wat zich in je onderbewustzijn afspeelt.

In deze tijd komen vanuit ons onderbewustzijn oude zaken naar de oppervlakte. Die moeten worden opgelost om ruimte te scheppen in onze ziel. Onverwachte problemen duiken op, uit onverwachte hoeken. Het maakt ons onzeker, maar zoals gezegd: het zit in de lucht. Wat niet helpt is anderen de schuld te geven van zaken die mede voorkomen uit eigen onverwerkte diepten.

Wat mogelijk wél helpt is op zoek te gaan naar de bronnen van onrust in onszelf die moeten worden doorzien en opgeschoond, zodat er ruimte komt voor al het nieuwe dat op ons afkomt. Wees alert op je ongemakken en onzekerheden, leer ze kennen en geef je over aan een proces van opheldering.

Wie dit proces heel mooi beschrijft is Pauline Plokhooij, in haar blog ‘Wat zijn jouw energetische haakjes?’: https://www.sirion.nu/artikelen/wat-zijn-jouw-energetische-haakjes/. Pauline Plokhooij is docent Awakening Your Light Body en leidt mensen op tot ‘lichtwerker’.

Elk pijnpunt dat je doorprikt laat je energie beter stromen. Nu is het de tijd om deze weg van zuivering in te slaan en daarmee je bewustzijn te vergroten. Dan ga je genieten van nieuwe facetten en mogelijkheden in je leven en kun je nu al jouw bijdrage leveren aan de verschuiving van ‘hoofd naar hart’. Enjoy!